Geplaatst door: Cees-Jan Pen Lector Brainport at Fontys Hogescholen di 5 sep

Aandacht voor het gewone


 

Cees-Jan Pen – Bekommer je om niet sexy gebieden

 

Vakmanschap

De echte economie moet weer leidend worden in de ruimtelijke ordening. In het onderwijs en in de ruimtelijke ordening moet het belang van vakmanschap, ambachtelijkheid en de basis op orde brengen hoog op de agenda staan. Ruimtelijke ordening draait nu teveel om ‘hippe’ concepten als valleys, labs, hot spots, campussen, delta’s en hubs. Recent komen daar ook nog eens de perifere leisuredomes, shopping/outletmalls en bouwmarktterreinen bij, die als banenmachine verkocht worden vanuit het idee van een gemeente als centrum van Europa. Er is helemaal niets mis mee als bestuurder en politicus incidenteel gaan voor projecten met een hoge sales-, pr&marketing- en profileringswaarde. Dat doet mens en gemeente soms gewoon goed. Dit is echter het topje van de lokaal economische ijsberg, dat drijft op een te vaak onderschat en essentieel economisch fundament.

Vergeten wordt dat zeker 30% van de beroepsbevolking werkt bij bedrijven, op het eerste oog gewone bedrijventerreinen, die vaak buiten het zicht van de politiek en ook een te groot deel van het ambtelijk apparaat blijven. Daarbij komt nog eens dat deze vaak stuwende MKB-bedrijven zorgen voor banen in de meer verzorgende sectoren. Recent is er door de problemen in de retailsector gelukkig wel meer aandacht voor het grote economisch belang van deze sector en gewone winkelgebieden. Niet leegstand an sich is de reden voor de Retailagenda van Minister Kamp, maar de vele banen. Het gaat als we de horeca erbij optellen zeker om 10%-12% van de banen. Supermarkten zijn lokaal vaak de ware banenmachines en de binnenstad is lokaal een van de grote werkgevers. We noemen de binnenstad daarom voor het gemak ook even een ‘werklocatie’. Tel daar ook nog eens de gewone kantoorlocaties bij op, dan hebben we het met de bedrijventerreinen en binnensteden erbij zo over de helft van onze beroepsbevolking. Een groot deel is MKB en zoals bekend vindt hier de meeste innovatie ook nog eens plaats. Wil je banen behouden en scheppen, dan moet je investeren in een stevig economisch fundament. Dit draait gewoon om hard werken en ondernemen, dagelijkse dingen goed doen, je lokale MKB écht kennen en ondernemers de ruimte geven, een aanspreekpunt bieden en geregeld gaan voor schoon, heel en veilig. Ik besef me dat dit geen rocketscience is laat staan sexy is voor lokale publieke en private boegbeelden. Dan is gewoon je onderhouds-, beheer- en handhavingswerk doen. Niet sexy, maar het zei zo.

 

Klimaat

Tegelijkertijd zou Nederland zich veel meer moeten inspannen om te kunnen voldoen aan de Parijse klimaatambities en ons eigen Nationaal energieakkoord. Menig gemeente en regio zetten zich al in op energieneutraliteit en circulaire economie wordt een steeds groter onderdeel van de economie. En het vorige Kabinet gaf al een mooie aanzet met haar rijksbrede programma Circulaire Economie en de aanstelling van een Energiecommissaris. Niet voor niets is dit terecht een van de rode draden dankzij alle bijdragen van de schaduwministers. Bij het op orde brengen van werk, winkel en binnenstadsgebieden hoort ook het verduurzamen en vergroenen van deze gebieden. Vanuit mijn portefeuille voegen we aan schoon, heel en veilig het woord duurzaam als vierde grondbeginsel toe, waarbij prioriteit in beginsel ligt op hergebruik en langere waarde van het materiaal in de openbare ruimte. We passen deze circulaire principes niet alleen toe op onze nationale toplocaties rond mainport Schiphol, maar willen dit voor alle majeure werklocaties realiseren. Niet voor niets zet ook de tweede mainport ende grootste werklocatie van Nederland, het havenbedrijf Rotterdam, stevig in op het realiseren van het Klimaatakkoord. Denk aan de bedrijfsvoering van ondernemers, hergebruik van materialen, sluiten van kringlopen, inzetten van hernieuwbare energie, stimuleren van diversiteit op gebiedsniveau. Ook willen we vastgoed volgens circulaire principes realiseren. Collega-minister van stedenbeleid pakt belemmeringen in wet- en regelgeving voor circulaire ontwikkeling aan. We introduceren daarom ons nationaal actie- en investeringsprogramma duurzame werklocaties. Nadrukkelijke insteek is ook om opgedane kennis vanuit afgeronde programma’s als Duurzame bedrijventerreinen, Mooi Nederland, Taskforce Noordanus, verzakelijking bedrijventerreinen, studies van het PBL, Platform31 en ASRE en oogst vanuit de Kantorentop, Retailagenda en Rijkspilots stedelijke herverkaveling hierbij her te gebruiken.

 

Fondsvorming en doe-team

Het Rijk neemt haar verantwoordelijkheid en stelt een Fonds en doe-team duurzame werklocaties in om de duurzame gebiedsontwikkeling en herbestemmen/transformeren als het nieuwe bouwen een impuls te geven. Voorstel is huidig burgemeester Noordanus van Tilburg in lijn met zijn werk voor de Taskforce Noordanus te benaderen als voorzitter. We beseffen dat voor duurzame binnenstedelijke gebiedsontwikkeling soms smeerolie en stimuleringsmiddelen nodig zijn. We tornen niet aan de ingezette decentralisatie van de ruimtelijke ordening en houden rotsvast vertrouwen in lokale en regionale samenwerking en oplossingen. Dat is het niveau waarop doorbraken en oplossingen worden gevonden. Met de afzonderlijke provincies sluiten we aparte provinciale akkoorden waarin tevens afspraken worden gemaakt over provinciale cofinanciering en borging van basis-op-orde (verplicht lid park en centrummanagement en beheer- onderhoud en handhaving op voldoende niveau) en circulaire principes bij nieuwbouw en vernieuwbouw (hoe realiseren we dat de kwaliteit en gebruik van nieuwe en bestaande locaties nadrukkelijker aan elkaar worden gekoppeld). Alle provincies bouwen de bestaande onafhankelijke retailcommissies om tot onafhankelijke commissies voor alle werklocaties. Op basis van objectieve data en kennis adviseren zij de provincies over het al dan niet toestaan van nieuwe plannen en hoe die zich verhouden tot duurzame verstedelijking en de basiskwaliteit van bestaande locaties. De Omgevingswet en voorgenomen aanpassingen van het grondbeleid bieden voldoende kaders voor provincies en regio’s. We ondersteunen de drie Mainports financieel en in menskracht bij het versnellen van hun circulaire ambities. Hetzelfde doen we voor regio’s die harde verduurzamingsafspraken maken komen tot verduurzaming van werklocaties. Ons motto is ‘stimuleer en beloon goed gedrag’. We komen samen met de minister van Werk tot een integrale verduurzamingsaanpak en koppelen de sociaal-economische ontwikkeling van werklocaties aan elkaar.

0 Reacties