2 reacties
Geplaatst door: Bertus Buizer Directeur Buizer Advies duurzame landbouw en energie ma 16 nov

Biologische landbouw heeft de beste papieren voor een toereikende duurzame voedselvoorziening

Nederland heeft heel veel kennis op het gebied van landbouw, energie en water. We hebben in het verleden internationaal veel indruk gemaakt met inpolderen van land en met het verhogen van de landbouwproductie en opbrengsten per hectare. We zijn daarin meegelift met de groene revolutie die aan het begin van de zeventiger jaren begon.

Als we de balans opmaken, kunnen we constateren dat de Nederlandse landbouw en alles er omheen (o.a. de kennisinstellingen, landbouworganisaties, politiek) het tij niet tijdig hebben gekeerd.

We hebben ons teveel op bulkproductie geconcentreerd en daarbij zware mechanisatie en chemische gewasbescherming en eenzijdige toepassing van kunstmest als belangrijkste hulpmiddelen ingezet.

Maar we verzeilen daarmee steeds meer en vaker in overschotsituaties die tot lage wereldmarktprijzen leiden, waartegen onze dure landbouwproductiesystemen eigenlijk niet kunnen produceren.

Ondertussen moeten behalve veel boeren ook de bodem, het milieu en de biodiversiteit het ontgelden.

De ooit zo vruchtbare bodem van de nieuwe polders, zijn er in kwaliteit op achteruitgegaan. Deels door natuurlijke inklinking, maar voor een groot deel ook door de invloed van de landbouw. Uit recent onderzoek (april 2015) van onder meer het Louis Bolk Instituut blijkt, dat de substantieel hogere opbrengstpotenties van nieuwe rassen – die dankzij (klassieke) veredeling mogelijk zijn – in de Flevopolders door de bank genomen niet tot hogere fysieke opbrengsten hebben geleid.

De grote indruk die het inpolderen van destijds heeft gemaakt, hebben we niet benut om duurzame landbouwsystemen te ontwikkelen, die onze marktpositie in het buitenland zouden kunnen vergroten. In plaats daarvan hebben we in meerder opzichten de balans met de omgeving verloren.

Vanwege onze bulkproductie staan we verder af van de consument en van de merendeels kleinere boeren en boerinnen in de wereld.

Onze enige troost lijkt de hoge score die Wageningen Universiteit jaar na jaar internationaal bereikt ten opzicht van andere universiteiten. Misschien moeten we die benutten om onze agrarische sector beter te laten aansluiten bij de internationale vraag naar:

  • behoud en verbetering kwaliteit landbouwgrond (bodemleven, bodemecologie, etc.);
  • behoud van de biodiversiteit;
  • bescherming van het klimaat;
  • goede waterkwaliteit en -voorziening;
  • geschikt (robuust) zaaizaad, plant- en pootgoed;
  • bevordering van gebiedsspecifieke veredeling;
  • veilig, smakelijk, gezond en betaalbaar voedsel;
  • etc.

Dit is tegelijk ook de kapstok voor een nieuwe groene revolutie.

Daarvoor zijn verschillende landbouwsystemen mogelijk. Het ene ligt in een bepaalde context misschien meer voor de hand dan het andere. Zie ook mijn lezing van eerder dit jaar voor studenten van de Universiteit van Amsterdam en de Vrije Universiteit: Biologische landbouw heeft de beste papieren voor een toereikende duurzame voedselvoorziening.

 

2 Reacties

  • 2015-11-17 21:57:26
    Hans Leeflang
    Bestuur Het Jaar van de Ruimte

    Aansprekend benadering Bertus. In het Manifest2040, zoals dat morgen verschijnt zal deze lijn in opgave 4 te herkennen zijn. Ben jij ook in staat om de verschillende richtingen die je schetst te koppelen aan de kaart van Nederland? In de VINEX hadden we het koersenbeleid voor het landelijk gebied. Ken jij de 4 koersen? Het is een gebiedsgerichte benadering van de landbouw op basis van een watersysteem benadering. Van heel intensief, industrieel (gele koers) via grondgebonden (bruin) en verbrede platteland (blauw) naar primair  natuur (groen).

    in mijn ogen is die benadering (inclusief kaart) nog steeds bruikbaar. Wat denk jij?

    groet, Hans Leeflang 

  • 2015-11-17 07:42:37
    Henk Pol

    Bij veelvuldig ploegen/andere grondbewerking verdwijnt robuustheid uit de bodem. Met minimale grondbewerking zoals stripptill en no till zou hier in Nederland veel aan te doen zijn Alleen al  bij snijmaisteelt gaat de bodemvruchtbaarheid hard achteruit er zijn plekken waar het organische stof gehalte laag is en de opbrengst daalt!. Door de bemestingsnormen kom je tot ontdekking dat bodemconditie van cruciaal belang is. Systemen als stroken frezen en ondergronds stroken ploegen kunnen hier een positieve bijdrage aan leveren