Geplaatst door: Wij Maken Nederland do 2 sep

BLOG: Over de Grens #3: Grenzeloos landschap

Het derde en laatste lunchwebinar ‘over de grens’ (24 juni 2021) is gewijd aan ‘grenzeloos landschap’. Vereniging Deltametropool laat drie projectleiders actief in grensoverschrijdende plattelandsontwikkeling aan het woord: Richard Rozemeijer (Grenspark Groot Saeftinghe), Katrien Schaerlaekens (RivierPark Maasvallei) en Bern Paret (Westhoek). Alle drie zijn zij, elk op een andere schaal maar steeds in prikkelende allianties, aan de slag met natuurontwikkeling, nieuwe vormen van landbouw, duurzaam toerisme en leefkwaliteit in plattelandskernen. Met het Ministerie BZK worden afsluitende beschouwingen gemaakt.

 

Inzichten met betrekking tot de hedendaagse praktijken en trends:

  • Het landschap is een krachtige drager van identiteit en verbinding. Ruimtelijke samenhang faciliteert. Wie vanuit landschap naar een gebied kijkt, komt heel snel bij vele andere thema’s uit, omdat ze allemaal een ruimtelijke dimensie hebben.
  • Niet alleen over de grens, maar ook binnenlands vinden mensen elkaar erg snel op ‘gemakkelijke’ thema’s, bijvoorbeeld toerisme en cultuur. Thema’s als ruimtelijke ordening, economie en mobiliteit zijn moeilijker, vragen om grotere financiële inspanningen én vereisen een sterke rol van de overheid.
  • Het Grenspark Groot Saeftinghe is zowel ruimtelijk als in proces ‘grensvervagend’. Er wordt intensief samengewerkt tussen publieke en private ‘streekholders’. Of zij aan deze of de andere kant van de grens wonen, werken en leven is daarbij van ondergeschikt belang.

 

De belangrijkste take-aways voor grensoverschrijdend samenwerken aan landschap:

  • In grensoverschrijdende samenwerkingen ontstaat snel bestuurlijke drukte. Probeer verdubbelingen tegen te gaan en maak van bestaande (regionale) structuren als de spin in het web. Zo wordt vermeden dat iedereen los van elkaar wat anders gaat doen.
  • Het nagaan, samen met stakeholders, wat wensen en opgaven in het gebied zijn, is een cruciaal vertrekpunt voor het creëren van identiteit en draagvlak onder mensen.
  • Het lijkt zaak een evenwicht te zoeken tussen het beperken van bestuurlijke drukte enerzijds en het aan tafel krijgen van de juiste partners anderzijds. Doe als overheid je voordeel bij het betrekken van niet-institutionele partijen die al op het terrein met elkaar samenwerken.
  • De grote transitieopgaven leggen extra druk op grensoverschrijdende samenwerking. Een gezamenlijkheid op hoofdlijnen is noodzakelijk, en om de neuzen in dezelfde richting te zetten, komt het uiteindelijk aan op mensen.
  • Mensen komen en gaan, structuren verdwijnen en bevoegdheden verschuiven. Daarin ligt een grote uitdaging voor het volhouden van samenwerking. Het is constant zoeken en aanpassen. Om de continuïteit te verzekeren, blijken een kader, een identiteit, een narratief waarvan een wervende kracht blijft uitgaan, broodnodig.
  • Grensoverschrijdend samenwerken is ingewikkeld maar ook kansrijk. Doordat ze samen optrekken, zijn beide landen zijn elkaars hefboom.
  • Grensregio’s zijn in potentie interessante plekken voor innovaties in beleid, omdat kaders kunnen worden losgelaten of uitzonderingen kunnen worden gemaakt. Het is echter met name voor overheden een uitdaging om experimenteerruimte te scheppen. Zo zijn subsidiesystemen vaak nog onvoldoende compatibel met de wens tot meer burgerparticipatie.
  • Het is problematisch dat ruimtelijk of landschapsonderzoek vaak ophoudt aan de landsgrens en datasets onbruikbaar zijn omdat ze niet op elkaar aansluiten. Het aanbesteden van opdrachten in duo (zowel aan opdrachtgevers- als opdrachtnemerskant) is een effectieve manier om dit knelpunt uit de weg te ruimen.
  • Om grensoverschrijdende relaties te verbeteren, moeten op regionale schaal de uitdagingen duidelijk in beeld zijn.

Zie hier het hele verslag van de derde en laatste bijeenkomst. Of bekijk de webinar op youtube.

0 Reacties