Geplaatst door: Wij Maken Nederland wo 3 mrt

Interview Jeroen Verbeek en Mathieu Bruls – Wandelen door de stadsnatuur

Nederlanders wonen graag in urbane gebieden. Dat blijkt uit het feit dat Nederland één van Europa’s meest verstedelijkte landen is. De roep om groen in steden is echter groot, hetgeen eens te meer duidelijk is geworden door het toenemende thuiswerken en de lock-downs als gevolg van Covid-19. In dit interview laten Mathieu Bruls en Jeroen Verbeek zien hoe je als stadsbewoner in de omgeving stad, mens en natuur meer met elkaar kan verbinden en daarbij juist gebruik kan maken van de stedelijke infrastructuur. Zo hebben Mathieu en Jeroen in Maastricht het initiatief Spoor20 Rondje Maas opgericht. Zij bieden een kijkje achter de schermen en tonen de obstakels waar een dergelijk bewonersinitiatief tegenaan loopt, maar ook hoe je draagvlak kan creëren onder medebewoners en hierbij vakkennis kan inzetten.

Zowel Jeroen als Mathieu houden zich vanuit hun beroep bezig met de inrichting van de leefomgeving. Mathieu heeft zijn eigen architectenbedrijf, Mathieu Bruls Architect, en Jeroen geeft leiding aan bureau VERBEEK. Sinds 1998 werken zij in verschillende projecten samen, hoofdzakelijk gericht op Parkstad. Sinds een aantal jaar is Maastricht daar ook bijgekomen. Jeroen werkt hierbij vanuit zijn expertise als landschapsarchitect en Mathieu houdt zich bezig met architectuur en stedenbouw. Spoor20 Rondje Maas is niet het eerste project of bewonersinitiatief waar ze samen aan werken.

De Amazone begint in je voortuin

Jeroen en Mathieu vinden elkaar in hun gedeelde fascinatie en betrokkenheid bij de kwaliteit van de leefomgeving. Beiden zien in hun omgeving veel groen, maar dat er nog veel potentie ligt om de leefomgeving verder te kunnen versterken. “We willen mensen erbij betrekken, laten zien hoe fraai de leefomgeving is en samen met hun verbeelden hoe de leefomgeving kan worden, zodat we bewuste keuzes maken”, legt Jeroen uit. Hij vervolgt: “we hebben bewust gekozen om hier in de Eurregio te werken met de vele en mooie kansen die hier liggen, zowel in de steden als in het landelijk gebied, met de mooiste, oudste landschappen van Nederland. Dat was voor mij dan ook de reden om te denken: ‘hier moet ik een steentje aan bijdragen voor de generaties na mij.’” Niet alleen het bedrijfsleven, maar ook overheden, natuurorganisaties en burgers op het individuele niveau kunnen een bijdrage leveren. Jeroen: “Mathieu zegt altijd: ‘de Amazone begint in je voortuin’, dat vind ik een erg mooie beeldspraak. We zijn bezig om deze partijen tot een gemeenschappelijk doel te scharen, want met name bij groen wint het ook pas aan kracht als het in verbinding staat.” Vanuit deze filosofie zijn de twee in eerste instantie het Ikgroenhet-initiatief gestart en daar nu ook het Spoor20 Rondje Maas aan toegevoegd.

Het geven van een positieve stem

Maar wat doen ze dan precies met dit initiatief? Het Spoor20 Rondje Maas ‘vergroent’ twee bruggen over de Maas, waardoor er een groene uitdagende wandelroute rond het centrum van Maastricht ontstaat, die parken en andere groengebieden met elkaar verbindt. Daarmee wordt het ook een plek waar mensen kunnen recreëren en ontmoeten. Eén van de twee bruggen, de voormalige spoorbrug, werd getransformeerd tot een parkbrug en is dé blinkvanger van de route. De naam van het initiatief is dan ook gebaseerd op de trein die vroeger over deze brug reed: ‘Spoorlijn 20 Hasselt Maastricht’.

Niet alleen zijn Jeroen en Mathieu bezig met het ‘vergroenen’ van de stad, maar tegelijkertijd proberen ze vanuit hun professie op maatschappelijk vlak hun steentje bij te dragen. Mathieu legt uit: “Onze vakken zijn interessant, omdat ze heel diep maatschappelijk verantwoord zijn.” Maar hoe gaat dat dan in zijn werking? Mathieu vervolgt: “Wat mij in mijn vak heel erg geïnspireerd heeft, vandaar ook de samenwerking met Jeroen, is dat de publieke ruimte waar we het in ons werk zo vaak over hebben. De illustratie is van de verhouding tussen de burgers en hun gezag. We zoeken eigenlijk voortdurend met deze projecten en initiatieven, die vaak voor onze bedrijven erg duur zijn, naar wegen om een positieve stem aan het gevoel van burgers van niet gehoord te worden of zich niet thuis te voelen.”

Een lopende trein

Het is duidelijk dat Jeroen en Mathieu heel gedreven zijn om samen te werken met verschillende publieke en private partijen, maar hoe krijg je deze andere partijen mee? Jeroen legt uit dat, als je burgers wilt betrekken, het belangrijk is om daadwerkelijk “onder de burgers” te zijn en ook je oor daar te luisteren te leggen. Voor Jeroen betekent het dat je in je omgeving begint. Hij begon bij vakgenoten, maar ook op de tribune van zijn voetbalclub, MVV. “De één zegt: ‘onzin waar je mee bezig bent’, maar de ander zegt: ‘wat chique’”, aldus Jeroen. Daarnaast hebben Jeroen en Mathieu bij Spoor20 als Ikgroenhet bewoners, wijkverenigingen en andere stakeholders direct al betrokken in het opzetproces en de voorbereiding van de initiatieven. Hierdoor zorgden zij ervoor dat burgers zich direct gehoord voelden en werd het ook makkelijker om naderhand andere bewoners te betrekken.

De verbinding met andere partijen gaat echter niet altijd even makkelijk. Mathieu legt uit dat je, op het moment dat je een initiatief opzet, op de één of andere manier ook een lopende, politiek gestuurde trein moet zien te halen. Hij vervolgt: “Als je die treinen niet op tijd weet te bespringen, zal je dus andere wegen moeten zoeken – en dat is op dit moment een beetje waar we met dat Rondje Maas nu in verzeild zijn geraakt.” Op straatniveau merken ze dat er veel animo is voor hun idee, maar bestuurlijk vinden ze momenteel nog geen aansluiting. Dit betekent echter niet dat beiden heren opgeven, integendeel, ze zoeken naar andere manieren om alsnog bestuurlijke aansluiting te vinden. Zo zien zij in de Stadmaakweek een goed initiatief om bestuurlijke aansluiting te vinden.

17 miljoen bondscoaches

Hoewel Jeroen en Mathieu de uitgangspositie van Omgevingswet om meer ruimte te laten voor burgerinitiatieven een goed idee vinden, zien ze nog wel ruimte voor verbetering, zowel vanuit het overheidsniveau als het maatschappelijk niveau. Ten eerste is meer begeleiding vanuit de overheid nodig bij burgerinitiatieven. Jeroen: “Je hebt een aantal professionals of ambtenaren nodig die het ook de goede kant op bewegen. Je hebt een deskundige nodig die helpt.” Dit sluit ook aan bij het tweede punt dat Jeroen en Mathieu graag door de overheid verbeterd zien worden: ook zij zelf, hoewel zij vanuit hun beroep werkzaam zijn in het veld, zouden meer begeleiding vanuit de overheid kunnen gebruiken. Ze zouden een minder strikt onderscheid willen zien tussen het initiatief van iemand uit het stedenbouwkundige bedrijfsleven en een burgerinitiatief: “Wij worden vaak gezien als het bedrijfsleven, maar wij zijn ook burgers. Alle plannen maken wij samen met de mensen zelf, want uiteindelijk maak je iets voor de gebruikers. Er is dus niet zoiets als een tegenstelling tussen professionaliteit en amateur, termen die ik eigenlijk niet eens wil gebruiken, bij dit soort initiatieven”, aldus Jeroen. Mathieu gaat hierop verder door uit te leggen dat zowel hij als Jeroen door hun werk hun ideeën weliswaar inhoudelijk goed geformuleerd krijgen, maar dat zij ook een “professionele coach” nodig hebben, die hun initiatief op een efficiënte manier weet te begeleiden en ook een bestuurlijke verbinding weet te maken. Ten derde hebben Jeroen en Mathieu een advies voor alle burgers: “We kunnen niet met 17 miljoen bondscoach zijn. Als mensen het net iets beter dan jezelf kunnen, leg je oor te luister, support het en sta erachter.”

Tot slot voegt Jeroen eraan toe: “Ik zei eerder: ‘groen wint pas aan kracht als het in verbinding staat’. Dit geldt ook voor de mens, dus als je een ‘community’ aan het groen kan verbinden, kan je elkaar hierin versterken.”

Interview door: Raoul van Stipriaan Luïscius (Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) in een reeks interviews voor de Stadmaakweek.

Datum interview: 02-12-2020

0 Reacties