Geplaatst door: Ytsen Deelstra di 19 dec

Klaar voor een nieuw klimaat?

Eind 2019 moeten gemeenten, provincies en waterschappen een klimaatstresstest hebben uitgevoerd. Zo krijgen we voor heel Nederland de kwetsbaarheden voor klimaatverandering in beeld. Stresstesten vormen de eerste stap. Maar de uitvoering van de maatregelen vraagt méér. Hoe kunnen we Nederland werkelijk voorbereiden op het nieuwe klimaat?

Alle overheden moeten vanaf 2020 hun plannen voor aanpassing aan de klimaatverandering klaar hebben volgens het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie. Ik zie nog enkele belangrijke uitdagingen. Met de huidige tools en kennis kunnen ingenieurs tot op straatniveau berekenen hoe hoog het water komt te staan bij een extreme bui, of hoe heet het ’s zomers kan worden in een park en binnenshuis. Dat is fantastisch, maar er schuilt ook een gevaar in. Hoe verder we inzoomen, hoe moeilijker het grotere plaatje te zien is. Als in een specifieke straat een probleem optreedt, zullen we de neiging hebben om de betreffende straat aan te pakken. Terwijl ook op wijk en stadsniveau gedacht moet blijven worden. Klimaatadaptatie moet niet stoppen bij pleisters plakken. Daarom is het verstandig om in de analyse in en uit te blijven zoomen, zodat we zien waar structureel de oplossingen liggen. Van groot naar klein: van de locatiekeuze van woonwijken en bedrijventerreinen, het peilbeheer in kanalen en sloten, tot aan de park- en tuininrichting.

 

Beter en breder beleid

Er valt veel te winnen wanneer we klimaatadaptatie verbinden met opgaven zoals de energietransitie, natuur, biodiversiteit en de circulaire economie. Tegelijk is dit het moment om ons af te vragen: wat is de brede maatschappelijke impact van klimaatverandering? Natuurlijk moeten we ons wapenen tegen wateroverlast, overstromingen en hitte. Maar er zijn ook gezondheidsrisico’s en effecten op ecosystemen die we niet in het vizier krijgen met de stresstesten. We moeten de gevolgen van klimaatverandering dus breder bekijken én de kansen pakken in verbinding met andere doelen. Daarvoor zijn een integrale planning en uitvoering nodig, zoals de nieuwe Omgevingswet ook voorstaat. Daarvoor is een samenwerkingsgerichte houding nodig én een goede organisatie, door bijvoorbeeld programma’s te bouwen en budgetten te ontschotten. De echte uitdaging zit dus in de ontwikkeling van betere governance.

Provincie Overijssel ontwikkelt een breed klimaatadaptatie beleid. Hun Regionale Adaptatieplan kijkt breed en nodigt gemeenten en waterschappen uit tot een goede regionale samenwerking waarin klimaatverandering breed wordt opgepakt.

 

 

Verbindend leiderschap

Om bovenstaande uitdagingen op te pakken, is bovenal lef nodig. De vraagstukken overstijgen de organisatiebelangen en grenzen van gemeenten, waterschappen en provincies. En samenwerken is leuk, maar soms ook ongewis. Je weet van tevoren nooit precies waar je samen op uitkomt. Het heeft daarbij weinig zin om naar een partij te kijken die het leiderschap zou moeten pakken. Gemeenten, waterschappen en provincies staan allemaal aan de lat om elkaar op te zoeken.

0 Reacties