Geplaatst door: Daphne Koenders Community Moderator Kringloopland wo 18 nov

Netwerk ‘klimaatactieve regio’s’

In het netwerk ‘klimaatactieve regio’s’ werken overheden, plannenmakers en kennisinstellingen samen aan plannen voor klimaatmitigatie en –adaptatie: het verzachten van en aanpassen aan de gevolgen van de klimaatverandering. Zo wordt een verbinding gelegd tussen de wateropgave en de energietransitie in de concrete ruimtelijke werkelijkheid. Samen met de ‘Leergemeenschappen Water en Ruimte’ van de waterschappen worden de in de praktijk geleerde lessen uitgewisseld en in nieuwe praktijken toegepast. Praktijkhouders Stefan Kuks (dijkgraaf waterschap Vechtstroom) en Ed Anker (wethouder Zwolle) zijn de aanvoerders.

Of het nu Enschede, Tilburg, Apeldoorn of Amsterdam betreft. In stedelijk gebied heb je één zekerheid; dat is continue ontwikkeling. Hoe je het ook wendt of keert door de veelheid aan belangen en activiteiten die allen beïnvloed worden door legio omgevingsfactoren zijn er altijd ontwikkelingen. Positieve en negatieve.

Vanuit deze ontwikkelingen kansen zien om klimaatmaatregelen (adaptatie en mitigatie) te realiseren is het devies. Daar heb je legio partijen voor nodig. Reden om een paar jaar geleden het concept van de klimaatactieve stad vorm te geven. Een stad die vanuit een brede kijk kansen verkent en mogelijkheden benut om vanuit iedere stedelijke opgave klimaatmaatregelen te treffen.

 

Inmiddels geven meerdere lokale overheden invulling aan het KAS concept. Ieder op een eigen wijze die past bij de lokale context. Daarmee is KAS ook geen project, maar een beweging. Deze beweging verder ontwikkelen is de uitdaging. Integraliteit en verweving zijn daarbij de trefwoorden.

Een praktijk voorbeeld

Een project in de geest van het KAS denken is de aanleg van de Stadsbeek in Enschede. De stadsbeek is een nieuwe blauwe structuur door bestaand stedelijk gebied, waarmee invulling wordt gegeven aan een aantal wateropgaven. Als adaptatiemaatregel is het een belangrijke, maar reductie van de overstortfrequentie en het verminderen van grondwateroverlast zijn minstens zo relevant.

Nu kunnen de lokale overheden een blauwe structuur realiseren, maar de waarde van het werken aan deze wateropgave maximaliseren vanuit het perspectief van de opgave en de stad vraagt om een andere benadering.

Recent hebben is in Enschede daarom geëxperimenteerd met een andere manier van kijken. De werkelijke zorgen van het gemeentebestuur en de inwoners zoals werkgelegenheid, gezondheid, mobiliteit, kwaliteit van de woonomgeving en de financiële situatie vormden daarbij het vertrekpunt.

Een voorbeeld:

Ontwikkeling van maatwerkpakketjes

De bouwsector is sterk vertegenwoordigd in Oost Nederland. Zowel als werkgever als qua medewerkers. Deze sector heeft afgelopen jaren echter zwaar te leiden gehad onder de crisis. Om de bouwsector toekomstperspectief te bieden kent de regio de stichting Pioneering. Hierin wordt in triple helix verbanden gewerkt aan de doorontwikkeling van innovaties in deze sector.

De (grond)waterproblemen waar bewoners langs het trace van de Stadsbeek nu mee geconfronteerd worden en welke niet tot de verantwoordelijkheid van de gemeente behoren zijn oplosbaar door maatregelen in en rond de woning. Dat biedt het MKB een kans. Bijvoorbeeld door pakketten te ontwikkelen en aan te bieden die de waterproblemen in en rond de woningen reduceren en incentives kennen voor de eigenaar/bewoner.

Pakketjes maken maatwerk mogelijk en kunnen uiteenlopen van het sealen van kruipruimtes tot en met renovaties die leiden tot ‘’nul op de meter’’ dan wel ‘’off the grid concepten’’. Door modulaire pakketten aan te bieden kan de eigenaar/bewoner zelf een kosten/baten analyse maken die aansluit bij zijn eigen mogelijkheden.

De oplossingen en het concept van de pakketjes biedt wellicht ook in andere delen van Nederland perspectief wat de bouwsector in Twente een impuls kan geven.

Naast het versterken van de bouwsector in relatie tot het treffen van klimaatmaatregelen op perceelniveau, zijn er nog andere verrassende ideeën naar voren gekomen. Denk aan de ontwikkeling van grootschalige aquacultures op plekken met een overmaat aan kwalitatief goed grondwater. Maar, ook de transformatie van een aandachtswijk naar een bakfietsbuurt met een goed ontwikkelde deeleconomie en daardoor ruimte voor groen en water. Met een dergelijk buurt bewerkstellig je retentie van hoogopgeleiden in Oost Nederland.

Zonder de ideeën op hun haalbaarheid of relevantie te beoordelen kun je stellen dat je je als waterprofessional en waterbestuurder soms een heel eind buiten je comfortzone moet begeven om klimaatmaatregelen in bestaand stedelijk gebied te realiseren. Dat is de Klimaatactieve stad!

0 Reacties