1 reactie
Geplaatst door: Eduard Ravenhorst De Coöperatieve Samenleving ma 4 sep

Ontketen onbenut talent

 

Eduard Ravenhorst – Schaduwminister Ontregeling – (verhaal/kwetsbaarheden, concreet/parelproject)

 


Huidig systeem zonder benut burgertalent

Onze democratie vraagt haar burgers te participeren maar sluit haar burgers vervolgens net zo makkelijk buiten. Zij geeft onvoldoende ruimte aan en participeert onvoldoende in de fundamentele maatschappelijke waardeontwikkeling die wordt mogelijk gemaakt door de georganiseerde burgers of breekt deze zelfs af.

Dit is een betoog voor een andere inrichting van het openbaar bestuur, waarin ruimte wordt gegeven aan de professional – en juist ook aan de burger als deskundige.

 

 

We zijn de gevangenen van onze systemen

Verticale governance verhoudingen ondergraven de mogelijkheden tot een constructieve en lerende samenwerking tussen overheid en burgernetwerken en grote marktpartijen.
De werkelijke transformatie van Verzorgingsstaat naar de samen- en zelfredzame Participatiesamenleving stagneert hierdoor.

De verticale governance is namelijk bovenordenend aan de publieke dienende taak en daarmee aan de geest van Thorbecke. Dat is één van de grote knelpunten in het openbaar bestuur. Zo is er anno 2017 nog steeds onvoldoende nagedacht over wat de gevolgen zijn van de manier van werken waarbij niet het publieke aanbod maar de maatschappelijke vraag – en de maatschappelijke waardeontwikkeling – centraal staat.

Iedereen wil cliëntgericht werken, maar voor je het weet overtreed je als overheidsprofessional daarbij een of andere regel. Dat maakt behoedzaam en zelfs handelingsverlegen. Het gevolg is dat maatschappelijke voorzieningen en arrangementen die zijn opgebouwd alsnog weer worden afgebroken en de lokale en landelijke politiek en overheid met een beroep op de verticale governance haar handen in onschuld wast voor de onder haar verantwoordelijkheid gerealiseerde maatschappelijke kapitaal- en waardevernietiging.

 

Bekwame professionals

De kennis van gespecialiseerde beleidsambtenaren is niet per se superieur aan die van de burger. In een kennisdemocratie is er een grotere rol voor burgers als onderzoekers. Het vraagt tegelijk om meer bescheidenheid van de bestuurder, hetgeen tegelijkertijd de redding van de democratie kan zijn. Die explosie van kennis staat tegenover een – door bezuinigingen – telkens verder afkalvende overheidsorganisatie (Roel in ’t Veld – 2009).

 

Grootse aanpak

Het wordt hoog tijd dat we gaan nadenken over manieren om deze in de civil society aanwezige kennis te benutten, om die civil society anders te positioneren en te faciliteren in het openbaar bestuur.

  • ‘Goed burgerschap verplicht en verbind’
    Wat Noblesse oblige was (adeldom verplicht), is nu ‘goed burgerschap verplicht en verbind’. De burgersamenleving is aan het groeien tot een georganiseerde kritische zwerm van mensen, die met de overheid op een gelijk speelveld begint te komen.

 

  • De Publiek Privaat Burgerlijke Samenleving
    Door middel van gebiedgeoriënteerde Coöperatieven kun je de samenwerking tussen de georganiseerde burgerij (burgers, boeren, mkb en zzp, maatschappelijk middenveld) zo organiseren, dat ze toegang krijgen tot het speelveld van overheid en markt, als derde georganiseerde gelijkwaardige partij.

 

  • Het gebied is de klas – Learning Living LabsHet startpunt van de learning living labs is altijd de behoefte in een gebied om het gebied te (her)ontwikkelen. Daarbij start een learning living lab bij dát thema waar lokaal draagvlak voor is. Dat kan de energietransitie zijn, dat kan anders omgaan met leegstaande boerderijen zijn, dat kan verslimming van de zorg zijn. Het gebied is de klas. Daar ontstaat het gelijke speelveld, door het met elkaar uit te vinden.

 

  • De learning living labs zijn dan ook lerende omgevingen.
    Alle partners leren gezamenlijk hoe ze op een nieuwe manier invulling kunnen geven aan de economie en aan hun eigen rol. Duurzaamheid, humane waarden en zelfredzaamheid van het gebied zijn drijfveren bij de (her)ontwikkeling van het gebied.Hiervoor zijn al tal van voorbeeldprojecten: Bommelerwaard en Rivierenland / Baanbrekend (Landschap) Twente en Wierden en Notter Zuna / Zorgverslimming en Taxikeurmerk Utrecht / Jeruzalem en Pecco Bello en Cruquius en Zero Waste Lab Amsterdam / Marconia Rotterdam / Inspiratie Inc Almere / Bedrijventerrein Legmeer Amstelveen / Fenix Broedplaatsen Diemen / etc etc.

 

Focus op gebieden

  • Onze inzet daarbij is de ontwikkeling en structuurversterking van gebieden
    De schaal van het gebied moet meer betekenis krijgen voor nieuwe regelgeving, om zo toekomstbestendige gebiedsontwikkeling mogelijk te maken, die gebiedsgerichte economische vernieuwing stimuleert.
    Onze aangesloten coöperaties streven naar een circulaire gebiedseconomie die waarde genereert voor het gebied en haar inwoners, ten aanzien van de diverse transities naar een humane, circulaire economie en participatieve, inclusieve samenleving. Door het proces te begrijpen, en met alle spelers in gang te zetten en door te testen, krijg je inzicht in
    1. kansen en risico’s en samenhang op nieuwe waardeontwikkeling en
    2. de redelijke verdeling en toedeling van inbreng en kosten en opbrengsten.

 

  • Extra aangrijpingspunt vormt de introductie van de Omgevingswet
    De omgevingsvisie is een kans om vorm te geven aan de coöperatieve samenleving, en het verenigen van de burgers in een gebied rond de nieuwe mogelijkheden, waarin het nieuwe speelveld tussen gemeenschap overheid en markt nog verder uitgewerkt wordt. Het vermogen van burgers om hierin werkelijk van betekenis te zijn, moet hierbij ondersteund worden. De kern is voor ons om de juiste voorwaarden voor een lerende omgeving aan te brengen.  Deze voorwaarden sluiten aan bij de Europese Rijnlandse spelregels en zijn als zodanig ook certificeerbaar. De lerende omgeving is gericht op de vitaliteit van samenleving (voorwaarde voor transitie).
    NB: Programma Aan de slag met de Omgevingswet helpt overheden, bedrijven, maatschappelijke initiatieven en bewoners bij het gaan werken met de Omgevingswet en de transitie die hiermee wordt voorgestaan. Onze sleutel- en voorbeeldprojecten zijn alle direct of indirect hierop aangesloten.

 

  • Op Europees niveau wordt de schaal van de regio steeds belangrijkerDG-XVI, directoraat-generaal regionaal en stedelijk beleid, is de belangrijkste beleidpilaar van de EU voor de duurzame en vitale economische gebiedsontwikkeling op de Rijnlandse spelregels voor de ontwikkeling van circulaire gebiedswaarden en financiering. Het richt zich op alle regio’s en steden in de EU om de werkgelegenheid, het concurrentievermogen van de ondernemingen, economische groei en duurzame ontwikkeling te ondersteunen, en de kwaliteit van leven van de burgers te verbeteren.

 

 

 

 

1 Reacties

  • 2018-04-09 17:17:22
    Arnold van der Valk

    Hallo Eduard,  een mooie bijdrage aan de zoektocht naar passende vormen voor een deliberatieve samenleving. De associatie met de omgevingswet zet mij als traditionele planoloog aan tot reflectie. Jouw betoog strookt met de koers welke Jan Rotmans schetst in zijn boek 'Omwenteling' wat ik zojuist met veel plezier heb gelezen.