Geplaatst door: Wij Maken Nederland vr 20 nov

Onzichtbaar Nederland: een innovatieve reis door de tijd

Met het succes van de serie Nederland van Boven heeft de VPRO een nieuwe serie ontwikkeld over de ruimtelijke ontwikkelingen van Nederland. Hieronder volgt een beschrijving van deze serie: Onzichtbaar Nederland.

Geen land dat zo vaak omgeschept, gekanaliseerd, bedijkt, bebouwd, weer dichtgegooid en platgewalst is als het onze. Nederland verandert razendsnel door de tijd. Wie twintig jaar geleden had voorspeld dat we nu geen dag meer zonder mobieltje of internet zouden kunnen, was voor gek verklaard. Ondertussen is ons (consumptie-) gedrag en de infrastructuur wezenlijk veranderd ten opzichte van de periode daarvoor. Maar de veranderingen en aanpassingen aan het land zijn al zo oud als de tijd dat monniken de eerste dijken aanlegden in onze moerassige delta. Ooit om het land bewoonbaar en veilig te maken. Nu om het bewoonbaar te houden, zonder al te veel files of vervuiling.

Al die tijd zijn overheden, bedrijven en instanties bezig om dijken, havens, gebouwen, wegen en hoogspanningsmasten, maar ook ondergrondse buizen, gangenstelsels, afvalstortplaatsen en big data servers aan te leggen. Iedere nieuwe tijd vraagt om nieuwe zichtbare en onzichtbare infrastructuur, die de oude wellicht overbodig maakt. Vaak kiezen we in ons land voor slopen en opnieuw bouwen onder de gevleugelde termen ‘zand erover’ en ‘weg met die oude meuk’. Zo is er van de infrastructuur van de mijnstreek bovengronds bitter weinig te zien. Maar soms blijft een nutsgebouw, kanaal of straat wel bestaan al hebben we vaak geen idee meer welke betekenis die oude infrastructuur gehad heeft in dat oude ‘systeem’ van ontworpen Nederland.

Zijn de stratenpatronen van oude binnensteden nog wel bestand tegen massa’s toeristen? Waarom ligt dat kanaal precies daar als er nu geen enkel normaal schip doorheen kan? We kennen de snelwegen A1, A2 en de A4, maar waarom is er geen A3? Kunnen we het ondergrondse gangenstelsel van de Staatsmijnen projecteren over het huidige Limburg, terwijl we eroverheen vliegen? En waarom was ons spoorwegennet ooit zo veel groter dan nu en was het achteraf bezien wel zo handig om al die grote stations midden in het centrum te plaatsen?

Hoe werkte ‘het systeem Nederland’ toen ten opzichte van nu en wat betekent dit voor de toekomst? Kunnen we ons nog voorstellen hoe het dagelijkse leven er toen uitzag? Door de verschillende lagen in de tijd letterlijk af te pellen, kunnen we op zoek gaan naar antwoorden op deze vragen. Nederland in 4D, op zoek naar onze wortels, om het verborgen ‘systeem Nederland’ door de tijd met behulp van animaties in beeld te brengen. Daarnaast kijken we ook naar de toekomst. Hoe zal Nederland eruit zien in 2040? Woont 70% van de bevolking dan in de steden? Wat betekent dat voor alle bestaande infrastructuur onder en boven de grond?

Onzichtbaar Nederland

Dankzij Big Data kunnen we allerlei patronen en stromen inzichtelijk maken. Door historische en contemporaine data aan elkaar te koppelen kunnen we ook veranderingen in tijd inzichtelijk maken. In combinatie met oude en nieuwe luchtbeelden; geografische kaarten en gedetailleerde animaties kunnen we het verleden projecteren over het heden. Zo komen verschillende tijden letterlijk tot leven. Hoe zag een oude binnenstad er 150 jaar geleden uit als we er nu ‘doorheen’ vliegen? Hoe zag Rotterdam er uit voor de bombardementen? Hoeveel schepen deden de grote havens aan in vergelijking tot het heden en hoeveel mensen kwamen er ooit in het nu wegkwijnende winkelcentrum van Zeist, gevisualiseerd in data. Waarom moeten we blij zijn dat Duitsland zijn bedijking niet op orde heeft? Zijn de oude karresporen van vroeger de snelwegen van nu?

Aan de hand van data van bedrijven, instellingen en overheden, persoonlijke data van onszelf, portretten en informatie van experts maken we een reis door de ondergrond. In het verleden, het heden en de toekomst. Op oude luchtbeelden en kaarten projecteren we de huidige stromen om de enorme ontwikkeling van de afgelopen vijftig tot honderd jaar inzichtelijk te maken. Om bijvoorbeeld te ontdekken waarom straten en kanalen precies daar zijn aangelegd en niet ergens anders.

Om de serie dichtbij de beleving van de kijker te houden, maken we portretten van bijzondere Nederlanders die een relatie hebben (gehad) met het ‘systeem’ Nederland. Van de oude mijnwerker tot de melkboer. En van de boerin die haar land moest opgeven omwille van een nieuwe haven tot de baggeraar die iedere dag honderd keer op en neer vaart om de Nieuwe Waterweg niet te laten dichtslibben.

Onzichtbaar Nederland is een innovatieve reis door de tijd. Het grote publiek zal bereikt worden dankzij de bijzondere verhalen over de vaderlandse historie. Tegelijkertijd zal de kijker ook nieuwsgierig worden gemaakt met de verschillende visies op de ontwikkeling van Nederland in de komende decennia. Online zullen we hier op door gaan bouwen.

Onzichtbaar Nederland is een serie van 8 afleveringen van 35 minuten die wordt door de VPRO uitgezonden op NPO1 in het najaar van 2016.
Het programma wordt gemaakt door de makers van de succesvolle series Nederland van Boven.

Contact: Geert Rozinga – g.rozinga@vpro.nl

0 Reacties