Geplaatst door: Marieke Peterson di 19 dec

The next economy!

Klimaatverandering, armoede, ondervoeding. Voorbeelden van maatschappelijke problemen waar de oplossingen voorhanden zijn. De techniek is er al, toch pakken we de problemen niet of verkeerd aan. De oplossing ligt in een nieuwe economie; een die zich focust op vooruitgang, in plaats van op groei. Een economie écht duurzaam is. The Next Economy!

 

Gelezen in het nieuws:

Dure medicijnen zijn goed voor de economie

Economische groei funest voor klimaatakkoord

Geld herverdelen kost geld

Voedsel in Nederland goedkoopst van West-Europa

 

Zomaar een aantal voorbeelden waarbij er door een verkeerde bril naar de economie wordt gekeken. Deze “wazige” bril zorgt ervoor dat we geen zicht hebben op de juiste oplossingen. Onze blik is vertroebeld.

We beschikken over tal van hulpmiddelen om maatschappelijke problemen op te lossen. Zo wordt er al jaren voldoende voedsel geproduceerd om alle honger uit te roeien, zijn er prima technische methoden om de klimaatverandering aan te pakken en is er voldoende geld op de wereld beschikbaar om zonder armoede te leven. Het ligt dus niet aan de beschikbaarheid van oplossingen. Het ligt aan ons perspectief op en de organisatie van onze economie. Het (wereldwijde) economische systeem is zo ingericht, dat het onvoldoende in staat is om met duurzame oplossingen te komen.

Economie is winst maken, sturen op groei van het nationaal product en voldoende werkgelegenheid. Dat zijn de huidige opvattingen. Maar economie is meer. Economie gaat over een balans tussen vraag en aanbod. Deze balans is op veel markten van belang. Ik noem er twee: welvaart en de financiële markten. Een (te) oneerlijke verdeling van welvaart (ongelijkheid) leidt tot sociale onrust, leidt tot economische risico’s. Ook de financiële markten zijn niet in balans. Een ECB die miljarden in het systeem pompt en de rente kunstmatig laag houden; een beweging die bijna niet meer omgekeerd kan worden uit angst voor (weer) een nieuwe financiële crisis. De balans tussen schuld en bezit is zoekgeraakt. We hebben te maken met een padafhankelijkheid; we zijn op een lineair groei pad terecht gekomen, waar we moeilijk van los komen.

 

Groei heeft de afgelopen decennia veel gebracht. Maar wat hebben we nog meer nodig in Nederland? Jan Modaal heeft wellicht meer behoefte aan sociale contacten of betere zorgvoorzieningen dan aan meer inkomen.

 

Het sturen op louter economische groei past niet meer bij de uitdagingen waar we als maatschappij voor staan.

Daarnaast is de groei op diverse vlakken niet in balans. Laten we toewerken naar een maatschappij die ook op de lange termijn in balans is. Het is tijd voor een frisse blik en een nieuw perspectief op de economie en een herijking van het economisch beleid.

Hiervoor moeten we ons verdiepen in het begrijpen van een complexer systeem en zullen we het decennia oude ‘groei’ denken los moeten durven laten. Er is al het nodige denkwerk gedaan. Kate Raworth heeft een interessant model ontwikkeld. Deze Britse econoom gebruikt het inmiddels regelmatig aangehaald ‘donut’model voor een nieuwe, duurzame circulaire economie. De buitenkanten van de donut staan voor ecologische en sociale grenzen. De groei vindt plaats binnen de grenzen, in een ideale cirkel… Kate Raworth heeft de kapstok uitgedacht, nu staan we voor de vertaling naar een hernieuwd economisch beleid. Hoe kunnen we zorgen dat we de juiste prikkels in ons economische systeem inbouwen, zodat we sturen op welvaart en vooruitgang?

Naast het ‘donut model’ zijn er diverse bewegingen en initiatieven die werken aan een nieuw perspectief op de economie. Denk aan de burgerbeweging “ons geld”. Of aan de economiestudenten, die zelf het heft in handen nemen middels de beweging “rethinking economics”. Of kijk naar het land Bhutan, dat al jaren stuurt op bruto nationaal geluk. Als het aan mij ligt, gaan we samen aan de slag met een nieuwe economie die écht stuurt op welvaart, en écht duurzaam is. The Next Economy!

 

Marieke Peterson is econoom en werkzaam als procesbegeleider in duurzame transities.

 

0 Reacties