Geplaatst door: Arnoud Leerling Zelfstandig ondernemer do 5 dec

Top of Down

Recent was ik te gast bij een groot bedrijf in Barneveld. Het bouwde in de afgelopen jaren een nieuwe bedrijfslocatie. Dat deed de onderneming met een forse ambitie in het achterhoofd: lokaal energie opwekken en die benutten voor de fabrieksprocessen en de optie om waterstof te produceren in de toekomst. Het dak ligt vol met 18000 zonnepanelen. Een onderneming met een Veluwse inslag: niet wachten, maar zelf verantwoordelijkheid nemen, samenwerking organiseren en aan de slag. Niet voor niets kent de gemeente Barneveld relatief het grootste aantal familiebedrijven van Nederland. Bedrijven die investeren omdat ze het bedrijf gezond willen overdragen aan een volgende generatie.

Hoezeer ik het initiatief van deze ondernemer ook bewonder, ik verbaas mij erover dat de energietransitie in Nederland zo weinig centrale regie kent. Het Kabinet heeft een klimaatakkoord gesloten en heel Nederland weet welke doelstellingen moeten worden gerealiseerd. Maar in de uitwerking ervan mis ik strategie. Ik kan bijvoorbeeld geen kaart vinden van Nederland waar waterstof-tankstations staan gepland. In plaats hiervan wordt het initiatief overgelaten aan private initiatiefnemers. Zij investeren in voorzieningen die ook een publiek belang dienen. De overheid helpt wel, maar dan vooral in de vorm van subsidies.

Ik sprak erover met een wethouder die ook aanwezig was bij de bijeenkomst in Barneveld. Zij wees mij erop dat het maken van kaartjes behoorlijk risicovol is. Toon een kaartje tijdens een bijeenkomst en de volgende dag heb je het protest geactiveerd. In Barneveld kunnen ze het weten. Daar werd enkele jaren geleden een windproject afgeblazen na groot protest van omwonenden. In Bronkhorst ging een vergelijkbaar project van tafel na vele bezwaren van bewoners.

Afgezien van deze omstandigheden lijkt centrale sturing ook niet goed te passen bij de Nederlandse cultuur. Wij zijn toch meer van bottom-up dan van top-down. Maar die benadering heeft wel een prijs. Het wiel wordt vaak opnieuw uitgevonden en er moet veel worden geïnvesteerd in afstemming en overleg.

Vraag is wel of we op deze manier de doelstellingen halen die in het Klimaatakkoord zijn afgesproken. Mijn vrees is dat we heel veel discussiëren, maar te weinig meters maken in de enorme transitie die we moeten doormaken. Neem nu de discussie over biomassa. Ongekend hoe hard hier standpunten zijn ingenomen. Ik maakte recent een debat mee over het onderwerp in Pakhuis de Zwijger. Hoewel de intentie was meer inzicht te verschaffen in kansen en bedreigingen van het benutten van biomassa voor energie, werd een groot deel van de discussie gekaapt door felle tegenstanders die niet schroomden emoties boven feiten te stellen.

Ik ben bang dat ondernemers worden afgeschrikt door het heftige verzet dat ontstaat als een nieuw energieproject wordt ontwikkeld. Of het nu om een biomassacentrale, windturbines of zonneweides gaat: je weet dat je veel tijd, energie en geld kwijt bent aan overleg, bezwaarprocedures en protesten. Juist hierbij verdienen ondernemers de volle steun van de overheid die met slimme regie ondernemers uit de wind kan houden en het maatschappelijke debat kan voeren. Helderheid scheppen aan bewoners en belanghebbenden welke keuzes worden gemaakt en waar ruimte is voor opwek van energie. Daarbij niet bang zijn voor verzet, maar duidelijk maken dat keuzes nodig zijn. We kunnen nu eenmaal niet meer terug, ook al zouden velen dat graag willen.

De ondernemer in Barneveld werkt aan een mooi project. De gemeente steunt hem en hopelijk ziet de bevolking ook snel in dat de investeringen van dit bedrijf bijdragen aan een duurzame omgeving. Alle steun dus voor de grootse plannen van het bedrijf.

0 Reacties