Geplaatst door: Bart Reuser Architect en partner NEXT architects ma 10 apr

WIE NEEMT NU DE REGIE?

Bart Reuser, oprichter NEXT architects.

Column ter gelegenheid van debat over ‘binnenstedelijke gebiedsontwikkeling’, Pakhuis De Zwijger, 5 april 2017

Tijdens de verkiezingen werd opvallend weinig aandacht besteed aan de manier waarop we wonen, werken en leven, en dat terwijl we net een jaar van de ruimte als voorbereiding hadden georganiseerd om politici te interesseren. En dat ook terwijl er in 2016 een Nieuwe Omgeving Visie werd gepresenteerd, de NOVI. Daarom is het mooi dat er een manifest verschijnt waarin de politiek wordt aangesproken op de mogelijkheden om een passage op te nemen in het regeerakkoord. MAAR, ben ik de enige die moeite heeft om de richting van onze ruimtelijke ordening te duiden? Ben ik de enige die de weg kwijt raakt in rapporten die wel allemaal heel interessante en zinnige dingen melden maar ook heel tegengestelde cijfers presenteren?  

We praten vanavond over een manifest dat is opgesteld door gemeenten en bouwende partijen met natuurmonumenten, op zich een mooie coalitie tussen bouwers en natuurbeschermers maar tegelijk verschijnt er een rapport waarin staat dat de binnenstedelijk bouw weinig oplost omdat we slechts 10 tot maximaal 30%  van de woningen daar kwijt kunnen. Dat rapport komt uit de dezelfde hoek van Bouwfonds Property Development en NEPROM? Het is weer een heel ander geluid dan het rapport dat een jaar eerder door het Planbureau voor de Leefomgeving is opgesteld waarin gemeld wordt dat 35 tot 80% binnenstedelijk haalbaar moest zijn. Hiermee is de discussie wel lekker op gang aan het komen, wordt het nu 80% in bestaand stedelijk gebied en 20% erbuiten of is het toch slechts 10% erbinnen en 90% erbuiten?

Hoe kunnen we het antwoord op deze vraag nu echt scherp krijgen zonder de belangen die er achter spelen inzichtelijk te maken? Is het niet zo dat kunnen wordt gevoed door willen, en aan de andere kant, niet kunnen door niet willen? Ofwel, hoe hoog liggen de ambities van middelgrote gemeentes om stedelijk te bouwen  en wie bewaakt de grenzen van het landelijk gebied?

Ik denk niet dat we terug moeten verlangen naar een Nota van de ruimtelijke ordening.  Centrale sturing vraagt ook om centrale afstemming en de periode die nodig waren om de nota’s te produceren werden veelal ingehaald door de kabinetswisselingen.

 

transformatie van woonmilieus

 

Waar ik nog wel met enthousiasme op terug kijk is de discussies die er aan vooraf gingen, zoals de scenario’s ter voorbereiding van de 5e Nota: Palet, Parklandschap, Stromenland en Stedenland. Duidelijk gevoed door de ministeries met ieder de eigen belangen en ook duidelijk politiek gekleurd. Zo legde parklandschap de nadruk op het landelijk gebied en stromenland op de economische knopen, was bij Palet de rol van de overheid minimaal en bij Stedenland juist sterk. Wat het bovenstaande schema mooi laat zien is dat er momenteel een wens  geformuleerd wordt om door middel van binnenstedelijk bouwen een stedenland te ontwikkelen terwijl we geen sterk sturende overheid meer hebben om dat te waarborgen, met het gevolg dat we waarschijnlijk met een Palet eindigen.

In het afgelopen decennium dat werd geteisterd door crisis en krimp konden we  onze ogen nog wel sluiten voor het gelijktijdig afbreken van de centrale sturing in de ruimtelijke ordening maar hoe moet het nu verder? Nu de vraag naar huisvesting de stad weer tegen de grenzen van het landschap doet klotsen.

IK wil net als vele andere architecten graag een bijdrage leveren aan de ambitie om stedelijk te bouwen, of de weg te volgen die we ooit zijn ingeslagen, namelijk een gelaagd land maken, zowel in ruimte als in tijd.  De opgave van woningbouw beslaat slechts een deel van die stad,  maar momenteel wel een heel concrete. Het zou wel eens de ultieme testcase kunnen zijn om de mogelijkheden tot sturing te testen, maar op dit moment zie ik die nog nauwelijks. Hebben we niet weer een regisseur op de ruimtelijke ordening nodig? En wie kan dat zijn?

Wij zullen deze vraag in de komende maanden stellen aan  beleidsmakers, politici, ontwikkelaars en coöperaties en publiceren op stadszaken.nl. Na de zomer zullen we samen met Pakhuis een debat organiseren over dit thema.

NEXT architects is opgericht in 2000 vanuit een visie op de toekomst en inrichting van NL, destijds “het gelaagde land”. In de decennia die volgden heeft NEXT zich toegelegd op het verder bestuderen en bouwen van stedelijke kwaliteit en de rol die dichtheid daar in heeft.

0 Reacties