vr 7 jul
Geschreven door: Sabien Asselbergs

Blog geschreven naar aanleiding van het programma Het is nooit af, wat plaatsvond op 29 juni 2017 in Pakhuis de Zwijger.

 

Documentairemakers Arjen Hoeve en Matthijs de Raad van GGTV filmden twee jaar lang de ontwikkeling van De Nieuwe Stad in Amersfoort. Zij volgden de initiatiefnemers, de pioniers, de ontwikkelende partners en de gemeente in het herontwikkelen van een bijzonder stukje stad. Hoe ontwikkel je gezamenlijk een gebouw of gebied? Want het is nooit af. Aan de hand van 4 fragmenten uit de documentaire worden er deze avond 4 thema’s besproken. Samen met verschillende sprekers wordt deze organische manier van ontwikkelen ook breder bekeken met voorbeelden van andere projecten in Nederland.

Als huurders van het eerste uur zijn filmmakers Arjen Hoeve en Matthijs de Raad nauw betrokken bij De Nieuwe Stad. De film is gebaseerd op de oude Prodent fabriek die een nieuw leven kreeg. De film is een interessant voorbeeld van goede bedoelingen van mensen die niet altijd matchen. Daarnaast geeft het een goede aanleiding tot dialoog. Dus daar gaan we!

 

Samen ontwikkelen, kan dat?

Het eerste filmfragment is een goede inleiding van waar het vanavond over gaat: organisch ontwikkelen. Samengevat is het een manier van ontwikkelen vanuit een behoefte: niks is zeker tot op de dag dat het zo is. Samen groeiend ontwikkelen vanuit een tijdelijk perspectief is het uitgangspunt.

Samen ontwikkelen en alle bijkomende barrières. Is dat herkenbaar voor het panel? Iedere plek is anders door de mensen die aanwezig zijn. Dit sluit aan bij de visie om het gebied te ontwikkelen en niet enkel een gebouw. Maar grond is schaars in steden dus ruimte, letterlijk en figuurlijk, voor andere manieren van ontwikkelen neemt af nu de economie weer aantrekt. Verschillende gemeenten worden gedurende de avond benoemd als een belangrijk obstakel waarbij het opportunisme weer toeneemt. ‘’Amersfoort meent dit niet’’, aldus Andries Geerse. Mark Sekuur en de filmmakers zijn wat milder in deze stelling, maar benoemen het ‘’spreken van dezelfde taal’’ met politiek en overheid wel als een lastig punt. Toch worden ook de ontwikkelaars niet gespaard want het wantrouwen tegenover deze ‘’zakkenvullers’’ was hoog in Amersfoort, aldus de filmmakers. De belangrijkste conclusies? Een aanjager die de energie hoog houdt en samen bier drinken om de sfeer goed te houden zijn belangrijke ingrediënten om organisch te kunnen ontwikkelen.

Panel: Mark Sekuur (Atelier Plek, Groningen), Andries Geerse (We love the City, Rotterdam) en Sabrina Lindeman (OpTrek, Den Haag).

 

IMG_20170629_200734 Foto: Links Arend de Geus, rechts Mark Sekuur, Andries Geerse en Sabrina Lindeman 

 

Hoe vind je de Perfecte Mix?

Het mixen van functies en mensen is belangrijk want anders maak je geen stad. Daar is dit panel het met elkaar over eens. Dit moet het uitgangspunt zijn voor de algehele stad, die nu wordt bedreigd door de vreetmachine woningbouw, aldus Steven Delva. Een belangrijke nuancering vanuit de zaal: gebruikers van het gebied zijn vaak zelf conservatief over wat de ander wel en niet mag. We vinden een mix belangrijk maar kan je het ook aansturen? Je richt je op mensen of stakeholders die iets willen en een plan hebben. Consequentie is wel dat de trein van ontwikkeling doordendert en als je het niet kan bijhouden dan mis je ‘m. Vanuit het startpunt moet er een diversiteit aan ruimtes worden aangeboden want betaalbaarheid is de drijfveer van diversiteit. De daadwerkelijke invulling komt tijdens het proces.

Panel: Mark Sekuur, Andries Geerdse en Steven Delva (Landschapsarchitect)

 

Zoveel mensen, Zoveel wensen: Hoe blijven we verbonden?

Organisch ontwikkelen is samen met gebruiker en bewoners ontwikkelen. Het verbinden van de betrokkenen is dus iets wat hieraan ten grondslag moet liggen. Een ludieke invulling lijkt soms het antwoord voor verbinding. Zo heeft Sabrina Lindeman het samen bier drinken concreet gemaakt door het gezamenlijk brouwen van de Binkse Belofte. Steven Delva beschrijft de aanjager van de snorfabriek in Utrecht vol ondernemers als de circus directeur. Even verdwalen we met de zaal in de wereld van pipowagens en clowns… Maar op welke basis zoek je mensen bij elkaar en worden ze verbonden, is een terechte vraag uit de zaal. Het moet een meerwaarde creëren voor de stad. Het risico is wel dat er een commune ontstaat die graag ‘’ons soort mensen’’ toelaat. De balans tussen de ontwikkeling op zijn beloop laten, beschermen van kleine ondernemers en de betaalbaarheid in stand houden is een grote uitdaging. De zoektocht naar rol van de ontwikkelaar daarin is nog niet klaar, aldus Mendel Robbers. Conclusie is dat de deur moet blijven openstaan voor “afwijkende’’ groepen gedurende het proces.

Panel: Mendel Robbers (Manager Schipper Bosch, De Nieuwe Stad) Sabrina Lindeman en Steven Devla.

 

Hoe stuur je een trein zonder rails?

In dit onderdeel komt de paradox van organisch ontwikkelen aan bod: “Je wilt dingen open laten om dingen mogelijk te maken en op het moment dat je dingen openlaat vormt dit voor iemand anders een risico, omdat die niet weet wat er komt”. Een bepaalde mate van sturing is dus nodig. Deze wordt vaak vertaald in een ambitie- of visiedocument. Maar het blijft een beetje onduidelijk welke kaders je dan vastlegt. “Ingrediënten die nodig zijn” en “brede kaders” liggen ten grondslag aan deze documenten. De wisselwerking met de stad en de gebruikers is essentieel, dat is een feit. Het kader ontwikkelt zich dan vanzelf, gebaseerd op wat er op je af komt. Maar wanneer grijp je in? Andries Geerse gebruikt hier het volgende criterium: Op het moment dat Marokkanen met scooters niet meer in je plan passen, dan gaat er iets mis. De gemêleerde stad is een belangrijk doel dus het elite stempel op een organisch project is killing. Organisch ontwikkelen is in het ideale geval juist dé manier om niet elitair te zijn want iedereen heeft (recht op) een rol in het proces en iedereen denkt vanaf dag één mee.

Panel: Mendel Robbers, Mark Sekuur en Andries Geerse.

 

Maken terwijl je (mee)denkt

Zijn organische projecten ooit af? Fysiek wel, maar het denkproces blijft altijd doorgaan. Praktisch sluit deze manier van ontwikkelen goed aan bij de snelheid van ontwikkelen die nodig is om de hoge druk op ruimte, in steden als Amsterdam en Utrecht, te faciliteren. Het besef dat je vanaf de eerste pen op papier al stad aan het maken bent, vereist een andere manier van denken. Het betrekken van stakeholders vanaf dag één, spreekt mij zeer aan. Betrokkenheid leidt vaak tot een groter verantwoordelijkheidsgevoel voor het project, bij bewoners. Dat op zichzelf is al een mooi streven om als stad te hebben. Maar de grote vraag is nu: Is Nederland klaar voor deze manier van ontwikkelen en kan het een gemeen goed worden?


 

Mijn naam is Sabien Asselbergs en Ik heb dit blog geschreven als ‘Razende Reporter’ voor Wij Maken Nederland! Als afgestudeerd Stadsgeograaf ben ik nu werkzaam bij Woningcorporatie Intermaris als onderdeel van mijn traineeship van Talent in Huis. Ik hou me graag bezig met de toekomst van wonen en hoe bewoners gebruik maken van de stad!

Regelmatig updates ontvangen? Abonneer je op onze nieuwsbrief

0 Reacties

Geschreven door: Sabien Asselbergs
vr 7 jul 2017

Meer inspiratie

29 jun 2017

Het is nooit af

do 15 jun
Geschreven door: Wij Maken Nederland

Documentairemakers Arjen Hoeve en Matthijs de Raad van GGTV filmden twee jaar lang de ontwikkeling van De Nieuwe Stad in Amersfoort. Zij volgden de initiatiefnemers, de pioniers, de ontwikkelende partners en de gemeente in het herontwikkelen van een bijzonder stukje stad. Hoe ontwikkel je gezamenlijk een gebouw of gebied? Want het is nooit af. Door verschillende gebieden met elkaar te vergelijken en aan de hand van 4 fragmenten met elk een verschillend thema gaan we met ontwikkelaars, bouwers, bewoners en andere experts de do’s en the dont’s van deze manier van ontwikkelen ontrafelen.

Regelmatig updates ontvangen? Abonneer je op onze nieuwsbrief

0 Reacties

Geschreven door: Wij Maken Nederland
do 15 jun 2017

Meer inspiratie