Gebiedscoöperatie: een band smeden tussen stad en platteland

Wij redeneren vanuit het gebied, met als doel een vitaal en sterk gebied te bereiken.
di 1 dec
Geschreven door: Jaap Huisman

Tijdens de slotbijeenkomst van het Jaar van de Ruimte op 15 december in Amersfoort presenteren 15 praktijkhouders zich. Ze vertegenwoordigen nieuwe gebiedspraktijken, nieuwe beroepspraktijken, nieuwe kennispraktijken. Enkele van de praktijkhouders stellen we hierbij voor, van sommigen zijn eerder interviews op de site gepubliceerd. In deze aflevering: Gerard van Santen.

Gebiedscoöperaties

Landbouwcoöperaties kennen we, als belangenorganisaties die bijvoorbeeld afspraken maken over melkquota. Maar gebiedscoöperaties, wat zijn dat? O-Gen, gevestigd in Scherpenzeel, is waarschijnlijk de eerste in zijn soort, twee jaar geleden opgericht door Gerard van Santen. “Wij redeneren vanuit het gebied, met als doel een vitaal en sterk gebied te bereiken. Daar hebben we alle krachten en partijen bij nodig, niet alleen de landbouw, maar ook kennisinstituten, het maatschappelijk middenveld en publieke partijen. Scherpenzeel hebben we als plek gekozen omdat het midden in het gebied ligt dat we bestrijken, de Gelderse Vallei en de Utrechtse Heuvelrug.”

Samen weet je meer, samen maken we het gebied, dat is de slogan die O-Gen uitdraagt. Men betrekt de landbouw erbij, de natuur, de recreatie en breedband. Hoewel O-Gen nog maar 150 leden telt, is het enthousiasme groot en de wil om er iets van te maken eveneens. Leden betalen de contributie, en daarnaast zijn er provinciale bijdragen. Maar de meeste opbrengst moet komen van activiteiten. Dat is een gevarieerd programma. Zo was er recentelijk een discussiedag over vrijkomende agrarische bedrijven. “Dan gaan we met elkaar in gesprek, en zoeken naar een strategie. Hoe los je dit op? Daarbij gaat het om denkkracht maar ook om de uitvoering en de positie van de ondernemers.” Het ligt voor de hand dat O-Gen de politiek voor zijn karretje spant, maar landelijk is men niet actief. Wel is er het afgelopen jaar een Natura 2000-voorstel gedeeld met provinciale en gemeentelijke partijen. “Wij zeggen dan: jullie praten over papier. Wij maken een papieren werkelijkheid.”

Partnership en samenwerking

Botsen de belangen van de leden niet in een gebiedscoöperatie? Immers, het belang van een kippenboer kan tegenover dat van een milieuorganisatie liggen. Van Santen: “Dat klopt. Maar het is interessanter om vast te stellen waar we het over eens zijn en wat we gaan doen, dan ons door negatieve verhoudingen te laten beheersen. We willen de leden de ruimte geven tot activiteiten, ze hoeven niet overal voorstander van te zijn. Voor sommigen is breedband een issue, voor anderen helemaal niet. ”O-Gen wil boeren stimuleren milieubewust te werken en innovatie te zijn, maar niet op een dogmatische manier. Wie daarin al investeert hoeft nog niet een extra zetje te krijgen. Partnership en samenwerking zijn de pijlers onder de coöperatie. Alleen kun je minder bereiken. “Ik wil dat de leden gaan spreken over ‘mijn coöperatie’.

Voorop staat het belang van het gebied. De streek tussen Utrecht en Gelderland heeft geen last van krimp, maar eerder het tegenovergestelde. Er is een enorme druk op het landelijk gebied, of concurrentie om de ruimte, zoals Van Santen het formuleert. Belangrijk is daarom om een band te smeden tussen platteland en stad, vanwege de gedeelde belangen. Die omvatten recreatie, de levering van voedsel en het werken in agrarisch gebied. Het MKB is een belangrijke speler bij O-Gen. Vernieuwing an sich is geen doel voor de coöperatie, eerder het smeden van nieuwe allianties, waarbij kleine stappen worden gezet naar samenwerking. Een voorbeeld: de stad mag dan roepen om regionaal voedsel, de boeren in de streek zullen juist vraagtekens stellen bij het verdienmodel. Hoe breng je die verschillende opvattingen bij elkaar?

Wat is de stip op de horizon, wat gaat Van Santen op 15 december zijn gehoor voorhouden in de workshop? “Dat het gebied er beter op wordt, dat we ruimte geven aan zelfontwikkeling waarbij de burgers meer hun eigen verantwoordelijkheid krijgen en nemen.” En uiteraard is de casus O-Gen een interessant exportproduct dat gedeeld kan worden met andere regio”s.

Regelmatig updates ontvangen? Abonneer je op onze nieuwsbrief

0 Reacties

Geschreven door: Jaap Huisman
di 1 dec

Meer inspiratie