Kijken naar Onzichtbaar Nederland

vr 18 nov
Geschreven door: Jeroen Niemans

Recensie nieuwe VPRO serie

Met een virtuele reis door de tijd maakte het nieuwe VPRO programma Onzichtbaar Nederland me nieuwsgiering naar de toekomst. De eerste aflevering droeg de titel ‘contact’ maar dat had net zo goed ‘vooruitgang’ kunnen zijn. Middels een combinatie van persoonlijke verhalen en prachtige animaties werd er een verhaal verteld van de duizelingwekkende verandering van ons dagelijks leven door de komst van nieuwe infrastructuur en communicatiemiddelen. En de invloed daarvan op het landschap. Af en toe een tikkeltje filosofisch zette het me aan tot reflectie. Even stilstaan bij verandering die al heel gewoon is geworden. En proberen voor te stellen hoe de toekomst ons land weer zal doen veranderen.

Het stond al een tijdje omcirkeld in mijn agenda. Tijdens de slotbijeenkomst van het Jaar van de Ruimte eind 2015 was de eerste veelbelovende trailer te zien. Daarna had ik steeds meer stukjes en fragmentjes gezien. Dus ja, ik was erg nieuwsgierig geworden. En ik had bij iedereen in mijn omgeving de verwachtingen opgevoerd. Het is de nieuwe serie van de makers van het succesvolle Nederland van Boven. En dat kon je zeker in het begin goed merken. Zelfde voice-over, zelfde sfeer. Maar gaandeweg kwam er meer vaart in. Mede door middel van de inzet van animaties ontvouwde zich een verhaal. Een verhaal over met elkaar in contact staan. Over de opkomst van bruggen, treinen en telefoons als middelen die onze leefwereld steeds groter maakten. En de exponentiële versnelling waarmee dit gepaard lijkt te gaan. Het tempo van de aflevering volgde voor mijn gevoel deze versnelling. Om te eindigen met enkele interessante observaties die de schaduwkant van de vooruitgang benoemden en enkele filosofische beschouwingen over de waarde van persoonlijk contact. Zoals je van de VPRO eigenlijk ook verwacht. De persoonlijke verhalen die worden gekoppeld aan de grote veranderingen, zoals bijvoorbeeld het verhaal van twee postbodes die herinneringen ophalen terwijl ze hun oude route fietsen, zijn dan weer een beetje “Man bijt Hond”. Daarbij is het wel de kunst dat ze niet te veel gaan overhellen richting lolligheid. Daarmee verliezen ze namelijk een mooie verbindende functie.

De koppeling van grote veranderingen gekoppeld aan persoonlijke verhalen is denk ik bijzonder leerzaam voor iedereen die zich vakmatig bemoeit met de inrichting van ons land. Onzichtbaar Nederland kan ons leren hoe we succesvol kunnen zijn bij de aanpak van de grote onvermijdelijke opgaven waar we mee aan de slag moeten. Zoals de energietransitie. Door daarbij ook oog te hebben voor wat dit voor gevolgen zal hebben voor het leven van alledag.

Ik ging ooit geografie studeren vanuit nieuwsgierigheid. Nieuwsgierig naar waarom ons land er zo uit ziet als het er bij ligt. Ik denk dat Onzichtbaar Nederland wordt gedreven vanuit diezelfde nieuwsgierigheid. Het is daarmee een cadeau voor alle geografen. En voor aardrijkskunde leraren. En voor een vakwereld die langzaam uit z’n schulp kruipt en weer voorzichtig het gesprek over de toekomst van ons land durft te voeren. Verplichte kost voor iedereen die aan gemeentelijke, provinciale of nationale omgevingsvisies werkt. Terugkijken om vooruit te kunnen kijken.

Regelmatig updates ontvangen? Abonneer je op onze nieuwsbrief

0 Reacties

Geschreven door: Jeroen Niemans
vr 18 nov

Meer inspiratie