Voetnoten

vr 4 jan
Geschreven door: Wij Maken Nederland

1 Summers, C.M. The Conversion of Energy In: Special Energy Issue, Scientific American Volume 225, #3, 1971

2 Zonne-energie 5.514 ZJ instraling. Windenergie, golfenergie, biomassa-productie zijn afgeleide van zonne-energie), Geo-thermie door warmte productie van de aarde 1 ZJ en getijdenenergie van het Aarde-Maan systeem van 0,1 ZJ (Een ZJ is 1021 Joule). Het menselijk bedrijf vergt 0.475 ZJ (of te wel 475 EJ)

3 CO2 reductie wordt vaak kortweg gebruikt terwijl het gaat om CO2 equivalenten waarnaar alle broeikasgassen kunnen worden omgerekend. Methaan heeft een 25x krachtiger broeikaseffect en heeft dus 25 CO2eq.

4 Het ‘o.a.’ in deze zin is veelzeggend. Het gaat om het gespitst zijn op uitstoot van broeikasgassen in al onze metabolische processen. Dat hoeft niet energie-gerelateerd te zijn. De veeteelt bijvoorbeeld levert een flinke bijdrage door veel methaan uit te stoten zal een ook transitie moeten ondergaan.

5 Jonathan Cullen & Julian Allwood, The efficient use of energy: Tracing the global flow of energy from fuel to service (Energy Policy, 38, 2010) Figuur hertekend in Dirk Sijmons: Energie en Landschap pp 60-61 NAi010 uitgevers, Rotterdam (2014)

6 Centraal Bureau voor de Statistiek, Hernieuwbare Energie in Nederland, CBS, Den Haag, (2015).

7 H+N+S/VROM Kleine Energieatlas, Ruimtebeslag van Elektriciteitsopwekking, Utrecht (2008)

8 Cullen & Allwood, Ibid. Figure 1: The flow-path of energy.

9 Charles Hall & Kent Klitgaard, Energy and the Wealth of Nations: Understanding the Biophysical Economy, Springer, 2011

10 Urgenda, Nederland 100% Duurzame Energie in 2030, 2015

11 Gert Jan Kramer & Bram Vermeer (ed) The Colours of Energy, Essays on the Future of our Energy System, Jubileumboek 100 jaar KSLA, Shell, Amsterdam (2014)

12 http://www.energietransitiemodel.nl

13 Plaats 35 tussen Griekenland en Bulgarije, Bron: The Climate Change Performance Index, results 2016, pp 28, Climate Action Network Europe, German Watch, Bonn, december 2015

14 Interview met DG Adnan Amin van International Renewable Energy Agency in World Energy Focus #24 July 2016 [onze vertaling]

15 Rob Wijnberg, Waarom Duurzaamheid de echte realpolitiek van deze tijd is, De Correspondent, 2 december 2015 en Noami Klein, Let them drown: the violence of othering in a warming world’ 2016 Edward W. Said Lecture

16 Mariana Mazzucato, The Entrepreneurial State, Debunking Public vs. Private Sector Myths, Anthem Press, 2014

17 WEC, World Energy Scenarios, Composing energy futures to 2050, World Energy Council, London 2013.

18 Marianna Heselmans, Sla en kersen uit de fabriek NRC, 30 juli haalt Journal of Agricultural Studies aan waarin een vertical farm van 0,93 hectare met 37 verdiepingen voor jaarlijks 3.573 ton groenten, fruit en aardaapellen 3.500 MW aan elektriciteit voor de LED verlichting vergt.

19 David McCandless, Information is Beautiful, Collins, London, 2012

20 CBS, 2015

21 David McCandless, 2009, Carbon conscious, ‘Tweak your day’ source: UNESCO, Environmental Protection Agency, Energy Information Administration, in: Information is beautiful,

22 Specifiek, omdat wij net als onze Oosterburen wilden uitgaan van het afzien van Atoomenergie en veel minder biomassa wilden aannemen om bij te stoken in elektriciteitscentrales. Landschap en Energie, ontwerpen voor transitie, nai010 uitgevers, Rotterdam 2014

23 2.000 Watt society, recentelijk omgedoopt tot 1 ton CO2 society

24 De sjoemelsoftware die zich niet tot Volkswagen bleek te beperken en de miljardenboetes aan de Europese vrachtwagenproducenten voor kartelafspraken over later en tegelijk invoeren van CO2 beperkende maatregelen.

25 European Commission, Climate action, 2050 Low Carbon Economy, Brussels, 07-2016

26 Dominic Stead & Adrian Hill, Het Mobiliteitslandschap in: Landschap en Energie pp 172-188.

27 PBL, Compendium voor de leefomgeving, 2016.

28 European Political Strategy Centre: Towards Low-Emission Mobility, EPSC Strategic Notes, Issue 17, July 2016

29 IATA Fact sheet on Alternative Fuels, June 2016

30 Dirk Sijmons, Slow Continent, in: Greetings from Europe, Landscape and Leisure, 010 Publishers, Rotterdam 2008

31 Skype maakte in vijf dagen ongeveer 20 mijoen extra video-call minuten (ITP Net 20 April 2010)

32 ZEP, Zero Emission Platform: The cost of CO2 Capture, Transport and Storage, July 2011

33 Nico Tillie, Andy van den Dobbelsteen et al, REAP, Rotterdamse Energie Aanpak, TU-Delft, dS+V (2009)

34 .Fabric, Field Operations,TNO, Urban Metabolism, sustainable development of Rotterdam, IABR 2014

35 Studio Marco Vermeulen, Dutch Smart Thermal Grid, Strategie voor de verduurzaming van de warmtevoorziening, CRa, PBL, Ministerie I&M, Den Haag, 2016

36 Stan Cox, Losing Our Cool: Uncomfortable Truths About Our Air-Conditioned World (and Finding New Ways to Get Through the Summer), The New Press, 2010

37 Zie bijvoorbeeld, Sanda Lenzholzer, Het weer in de stad; Hoe ontwerp het stadsklimaat bepaalt, NAi010 uitgevers, Rotterdam. En hoe bestaande stadswijken kunnen worden aangepakt: Laura Kleerekoper ‘Urban Climate Design. Improving thermal comfort in Dutch neighbourhoods, proefschrift TU-Delft, 2016. Voor een internationale blik: Mareike Krautheim/Ralf Pasel e.a. City and Wind Climate as an Architectural Instrument, DOM-publishers, Berlin, 2014

38 Er zijn andere, meer exotische, vormen van elektriciteitsproductie op basis van chemische reacties. Bijvoorbeeld door benutting van osmose, benutten van het verschil in zoutconcentraties tussen zoet en zout water. Dit is in een stadium van praktijkproeven (Afsluitddijk) maar zal waarschijnlijk door praktsiche en ecologische bezwaren nooit een massieve bijdrage kunnen leveren.

39 Er zijn andere, meer exotische, vormen van elektriciteitsproductie op basis van chemische reacties. Bijvoorbeeld door benutting van osmose, benutten van het verschil in zoutconcentraties tussen zoet en zout water. Dit is in een stadium van praktijkproeven (Afsluitddijk) maar zal waarschijnlijk door praktsiche en ecologische bezwaren nooit een massieve bijdrage kunnen leveren.

40 Dirk Sijmons, Landschap en Energie, pp 90-101

41 Staatsbosbeheer (1982) Middelgrote windmolens in het Landschap , Utrecht, SBB rapport 1982-9

42 H+N+S, Kleine Energie-atlas, ruimtegebruik van elektriciteitsopwekking, VROM 2008

43 H+N+S, EcoFys, Tungsten Pro (Maarten Hajer en Dirk Sijmons, ed.) 2050 An Energetic Odyssey, IABR-2016

44 Rijksadviseur voor het Landschap, Windmolens hebben een landschappelijk verhaal nodig, Atelier Rijsbouwmeester, Den Haag, 2009

45 Rijksadviseur voor het Landschap, Windturbines in het Nederlandse Landschap, Atelier Rijksbouwmeester, Den Haag, 2007

46 Dirk Sijmons and Machiel van Dorst, ‘Strong Feelings. Emotional Landscape of Wind Turbines’, in: Sven Stremke and Andy van den Dobbelsteen (eds.), Sustainable Energy Landscapes. Designing, Planning, and Development (Boca Raton, FL: CRC Press, 2013), 45-67

47 E. Loth, A. Steele, B. Ichter, M. Selig, P. Moriarty Segmented ultralight pre-aligned rotor for extreme-scale wind turbines 50th AIAA Meeting including the New Horizons Forum and Aerospace Exposition 2012

48 De wet van Moore (Gordon Moore in 1965) stelt dat het aantal transistors in een geïntegreerde schakeling door technologische vooruitgang elke twee jaar verdubbeld.

49 Ramez Naam, How Cheap Can Solar Get? Very Cheap Indeed, www.RamezNaam.com, 10 augustus 2015

50 Craig Morris, Understanding record-low 3 cent solar in Dubai in context, Lage prijs ook sterk beïnvloed door: grondprijzen nihil, lage lonen, PPP constructie, lage belasting, Energy Transition website, 12 May 2016

51 Marokko’ Noor II en III project

52 Maarten Hajer, geïnterviewd in Jelmer Mommers, Is het einde van de energierekening in zicht? De Correspondent, 7 augustus 2014.

53 AGORA Energiewende, 9 May 2016

54 Een Smart Grid wordt door Wikipedia gedefinieerd als een elektriciteitssysteem dat gebruikmaakt van informatie, twee richtingsverkeer, communicatietechnologieën, en computer intelligentie, op een geïntegreerde manier voor elektriciteitsopwekking, -distributie en -consumptie om te komen tot een schoon, veilig, betrouwbaar, efficiënt en duurzaam elektriciteitssysteem.

55 Al vanaf 2009 loopt in Nederland het door EZ geïnitieerde innovatieprogramma Intelligente Netten (IPIN)

56 Zie het Utrechtse experiment in Lombok.

57 ENE-Farm demonstratieproject, FuelCellToday.com

58 Wikipedia, Energy Storage

59 Ramez Naam, Why Energy Storage is About to Get Big – and Cheap, NamezRaam.com

60 Sir Nicolas Stern, Stern Review: The Economics of Climate Change, HM Trasury, London, 2006

61 Mariana Mazzucato, The Entrepreneurial State; Debunking Public vs Private Sector Myths, Anthem 2013, De Ondernemende Staat, Uitgeverij Nieuw Amsterdam, 2016

62 Prijs is opgebouwd uit de afvangapparaten op de kolencentrale, cementfabriek etc $36-$ 81, en transport & opslag (geschat op $ 15 als dit per pijpleiding kan.) C2ES Centre for Climate end Energy Solutions, Carbon Capture Use and Storage,

63 W+B, H+N+S, .Fabric, Marco Broekman, Wing, CE Delft, S3HBTK, 10e Eo Wijersprijsvraag, 2015

64 Anna Chittum, Going Further Than an EERS: Danish Lessons on Maximizing Whole Energy System Efficiency ACEEE Summer Study on Energy Efficiency in Buildings, 2014

65 Een term van Peter Sloterdijk, die mooi aanduid hoe onze huidige industriële samenleving vooral met de rugwind van fossiele energie een exuberante levensstijl heeft mogelijk gemaakt.

66 H+N+S, EcoFys, Tungsten Pro (Maarten Hajer en Dirk Sijmons, ed.) 2050: An Energetic Odyssey, IABR-2016

67 Met een Nationaal Plan wordt nadrukkelijk geen Rijksplan bedoeld maar een plan waar iedereen, NGO’s en alle overheidslagen een rol spelen.

Regelmatig updates ontvangen? Abonneer je op onze nieuwsbrief

0 Reacties

Geschreven door: Wij Maken Nederland
vr 4 jan

Meer inspiratie